Giúp trí nhớ ĐIỀU TRỊ TIỆT CĂN UNG THƯ TIỀN LIỆT TUYẾN KHU TRÚ

1. Khoảng 90% ung thư tiền liệt tuyến còn khu trú khi tầm soát

2. Bệnh nhân còn có thể sống hơn 10 năm có thể áp dụng theo dõi tích cực (active surveillance) nếu BƯỚU NHỎ (low volume), độ biệt hóa (grade) thấp hay trung bình Gleason tống < 7 (3+4, không áp dụng 4+3 được xem là độ ác tính cao hơn), tổn thương không sờ được (thăm trực tràng không thấy bướu mà chỉ qua sinh thiết hoặc siêu âm TRUS và PSA dưới 10
Continue reading “Giúp trí nhớ ĐIỀU TRỊ TIỆT CĂN UNG THƯ TIỀN LIỆT TUYẾN KHU TRÚ”

Giúp trí nhớ TUYẾN THƯỢNG THẬN

1. Tuyến thượng thận phải có hình tam giác bên trái có hình trăng lưỡi liềm

2. Có ba lớp vỏ thượng thận là lớp CẦU, BÓ , LƯỚI. Cầu tiết mineral corticoids, bó tiết glucocoricoids, lưới tiết hormon sinh dục.

3. Tiết corticoid theo nhịp điệu trong ngày (circadian) đỉnh điểm lá lúc sáng sớm

4. Tiết androgen thượng thận chịu sự ảnh hưởng của ACTH

5. Tiết ACTH lạ, lạc chỗ (ectopic) thường do nguyên nhân ung thư

6. Phóng thích Renin được kích thích bởi áp lực máu đến thận thấp (low renal perfusion), làm gia tăng hoạt động thần kinh giao cảm đến thận, và làm giảm Natri

7. Tiết mineralcorticoids làm tăng giữ muối, làm tăng thể tích tuần hoàn, tuy nhiên nếu tăng kéo dài thì thận sẽ không tăng cường giữ muối nữa

8. Sự quá tải muối sẽ làm giảm tiết aldosterol nội và renin nội sinh, ở những bệnh nhân không còn khả năng diều chỉnh bằng aldosteron…thường do bướu

9.  Yếu tố tiên đoán bệnh nhân sẽ vận còn cao huyết áp sau khi cắt tuyến thượng thận là (1) bệnh nhân trên 50 tuổi; (2) bệnh nhân cần 2 thứ thuốc hạ cao huyết áp trước mổ (3) cao huyết áp kéo dài trước khi phẫu thuật (4) có suy thận.

10. Nhuộm Ki-67 tuyến thượng thận là chất chỉ thị tốt nhất chuẩn đoán ung thư

11. Chromogranin  A cao trong huyết thanh là xét nghiệm chắc chắn xác định bênh nhân có pheochromocytoma

12. Đảm bảo thể tích tuần hoàn là yếu tố quang trọng nhất trong chẩn bị tiền phẫu bệnh nhân có pheochromocytoma

13. Nguyên nhân thường gặp nhất của suy tuyến thượng thận ở Hoa Kỳ là viêm tuyến thượng thận tự miễn

14. Bệnh nhân có tăng sản tuyến thượng thận bẩm sinh là yếu tố nguy cơ cao ung thư tuyến thượng thận

15. Tiêu chuẩn Weiss để phân biệt lành hay ác tính . Hiện diện 3 hay hơn yếu tố Weiss thường là ác tính

 
Tuyến thượng thận tiết ra chất gì?

pregnenolone
17-hydroxypregenenolone
progesterone
11-deoxycorticosterone
corticosterone
11-deoxycortisol
corticosterone
cortisol
aldosterone
dehydroepiandosterone
androstenedione.
17-hydroxyprogesteone

Giúp trí nhớ DỊCH TỂ UNG THƯ TIỀN LIỆT TUYẾN

 

  • Tuổi trung bình chẩn đoán ung thư tuyến tiền liệt là 68 tuổi. Nam dưới 50 tuổi bị chỉ có khoảng 2%

 

  • Ung thư tiền liệt tuyến là bệnh không gây đau đớn, tỷ lệ tỷ vong đặc hiệu do ung thư thấp

 

  • Nguy cơ ung thư đặc biệt cao ở những người có gia đình bị ung thư tiền liệt tuyến

 

  • 15% có yếu tố di truyền và gia đình

 

  • Người có mang gen BRCA2 có tỷ lệ mắc ung thư cao hơn

 

  • Viêm mạn tính và nhiễm trùng đóng vai trò quang trọng trong ung thư tiền liệt tuyến

 

  • Estrogen có thể là một chất tiền sinh ung thư (procarcinogen)

 

  • Thụ thể androgen đóng vai trò quang trọng trong ung thư tiền liệt tuyến

 

  • Finasteride làm gia tăng độ nhạy PSA và thắm trực tràng

NHIỄM TRÙNG HUYẾT TỪ ĐƯỜNG NIỆU

Nhiễm trùng huyết do vi trùng (bacterial sepsis) là tình trạng có vi trùng trong máu và có triệu chứng có hay không có tổn thương cơ quan. Được định nghĩa như là có NHIỄM TRÙNG và có HỘI CHỨNG ĐÁP ỨNG VIÊM TOÀN THÂN. Nhiễm trùng huyết nặng đó là tình trạng sốc nhiễm trùng huyết, có tổn thương cơ quan.
Continue reading “NHIỄM TRÙNG HUYẾT TỪ ĐƯỜNG NIỆU”

UNG THƯ TIỀN LIỆT TUYẾN KHÁNG CẮT TINH HOÀN

Theo hướng dẫn của AUA ung thư tiền liệt tuyến kháng cắt tinh hoàn có thể chia làm 6 nhóm sau

Không có triệu chứng, không di căn

  • Sử dụng kháng androgen (anti-androgen) tiếp tục
  • Flutamide, bicalutamide và nilutamide hoặc kết hợp ketoconazole+steroid nếu bệnh nhân không muốn theo dõi

Không có triệu chứng hay triệu chứng ít, có di căn nhưng chưa hóa trị bằng docetaxel

  • Abiraterone + prednisone, enzalutamide, docetaxel, hoặc sipuleucel-T
  • Cho anti-androgen thế hệ thứ nhất hoặc ketoconazole + steroid hoặc chỉ theo dõi

Có triệu chứng, có di căn, sức khỏe chung còn tốt, trước đó chưa hóa trị docetaxel

  • abiraterone + prednisone, enzalutamide or docetaxel
  • ketoconazole + steroid, mitoxantrone or radionuclide therapy
  • radium-223 cho bệnh nhân có di căn xương
  • không nên cho estramustine hoặc sipuleucel-T

Có triệu chứng, có di căn, sức khỏe chung không tốt, trước đó chưa có hóa trị docetaxel

  • abiraterone + prednisone hoặc enzalutamide
  • ketoconazole+ steroid or radionuclide therapy nếu không có thuốc trên
  • docetaxel or mitoxantrone chemotherapy
  • radium 223 di căn xương
  • sipuleucel-T

Có triệu chứng, có di căn,  sức khỏe chung tốt, trước đó có hóa trị docetaxel

  • Abiraterone + prednisone, cabazitaxel or enzalutamide
  • Ketoconazole + steroid nếu không có thuốc trên
  • Docetaxel
  • Radium – 223 cho di căn xương

Có triệu chứng, có di căn, sức khỏe chung không tốt và trước đó có hóa trị bằng docetaxel

  • Điều trị giảm nhẹ. Trong vài bệnh nhân có thể abiraterone + prednisone, enzalutamide, ketoconazole + steroid hoặc radionuclide therapy
  • KHÔNG nên cho hóa trị, immunotherapy

Nhắc lại cho nhớ:

 

CHUYỆN UỐNG NƯỚC MÙA NẮNG

Trời nóng nực nói chuyện uống nước. Chuyên khoa tiết niệu là chuyên khoa mà vấn đề khuyên bệnh nhân uống nước như thế nào là thường trực. Bệnh nhân thường hỏi “tôi nên uống nước như thế nào hả bác sĩ?” Bác sĩ thường trả lời “bệnh nân hãy uống nhiều nước, càng nhiều càng tốt!”

Continue reading “CHUYỆN UỐNG NƯỚC MÙA NẮNG”

ĐI LÒNG VÒNG

Một bệnh nhân còn trẻ lắm, trẻ so với cái bệnh của cô ấy mắc phải đó là bệnh ung thư buồng trứng. Cách đây hơn một năm vào một ngày đẹp trời khi cô ấy vừa trãi qua 40 tuổi, đột nhiên bị đau bụng và đi khám bệnh phát hiện bị u buồng trứng. Gia đình bàn nhau nên đi bệnh viện nào điều trị. Có hai lựa chọn hoặc là đi bệnh viện ung bướu tp hay là đi bệnh viện TD, vì nghe mình mắc bệnh u bướu nên nghĩ ngay đến bệnh viện ung bướu là phải rồi, nhưng có người lại bảo vì u bướu đó của buồng trứng thì bệnh viện TD mới đúng hơn.

Cuối cùng gia đình quyết định qua bệnh viện TD mổ và sau đó có hóa trị vài lần. Trong quá trình theo dõi tại bệnh viện TD thấy thận ứ nước nên bv TD mới chuyển qua bệnh viện NTP đặt ống thông JJ.

– Tôi mổ ở TD nhưng có vấn đề về bệnh chuyên khoa khác là ở đó người ta chuyển đi bệnh viện khác điều trị không hà- bệnh nhân nói vậy khi đề cập đế việc phải chuyển đi nhiều bệnh viện để chữa bệnh.

Sau khi đặt ống thông JJ, rồi sau đó rút ống, được vài hôm sau thì chị ấy không còn tiểu được nữa. Bí tiểu ba ngày người phù lến. Nghe đồn ở bv Bình Dân điều trị bệnh thận giỏi, nên người nhà đưa chị ấy tới bệnh viện BD.

Hình ảnh của chị ấy rất thường gặp, phải nói là điển hình khi bệnh nhân đi điều trị ở tp này. Mô hình bệnh viện chuyên khoa không biết nó tốt chỗ nào, chỉ khổ cho bệnh nhân và cả cho thầy thuốc, người ta bệnh chẳng bao giờ bệnh một chuyên khoa nào cả. Có tất cả các bệnh viện chuyên khoa: phụ khoa, tiết niệu, tai mũi họng, cơ xương khớp, tiêu hóa tim mạch.v.v…Lại có bệnh viện ung bướu chữa bệnh ung thư của tất cả các cơ quan đó, vì vậy khi bệnh nhân bị bệnh giống như bệnh nhân trên, ung thư buồng trứng thì không biết đi chuyên khoa ung bướu hay phụ khoa, nhiều bệnh nhân ung thư tiết niệu lại khám bệnh viện ung bướu.

Hoặc khi bệnh nhân phải mổ vì các chuyên khoa đó mà có vấn đề nội khoa như tim mạch hay tiểu đường thì cũng đành chịu thua, phải đi tìm hội chẩn bác sĩ tim mạch hay nội tiết. Bệnh nhân mổ tiết niệu chương chình, chụp x-quang phổi thấy “nám phổi” một chút thì phải khăn gói qua mời bác sĩ ở bệnh viện phổi qua hội chẩn. Ngược lại ở bệnh viện bệnh phổi, khi bệnh nhân bị bí tiểu phải chạy qua bv BD mời bác sĩ qua đặt thông tiểu (!).

Hằng ngày, thấy xe cấp cứu bóp còi tò tí te chạy đầy đường cũng vì mời các bác sĩ đi hội chẩn vì bệnh nhân có mắc thêm cái bệnh không thuộc chuyên khoa bệnh viện mình.

Dần dần, các bệnh viện chuyên khoa thành lập thêm khoa ung bướu, khoa nội để tiện lợi cho bệnh nhân tiện lợi cho công tác điều trị của mình. Thành thử ra, ban đầu đa khoa biến thành chuyên khoa rồi dần dần sẽ thành đa khoa trong tương lai.

Khắc xuất , khắc xuất….. khắc nhập, khắc nhập !

Áp – xe tiền liệt tuyến là gì?

Hỏi :
Tôi là một bệnh nhân 56 tuổi có rât nhiều vấn đề với cơ quan sinh dục và đường tiểu của tôi, vì thế mà bác sĩ tiến hành điều trị kháng sinh cho tôi. Nhưng tôi không khỏe hơn. Bây giờ bác sĩ lại nói có thể tôi bị áp-xe tiền liệt tuyến. Có nghĩa là gì vậy ? và điều trị là gì ? tại sao trước đây bác sĩ nói tôi mắc các bệnh khác nhau vậy ?
Trả lời : 
 

 

Áp – xe tiền liệt tuyến là một bệnh. Tôi đề nghị bạn thảo luận vớibác sĩ của bạn là chủ yếu. Đặc biệt nếu bác sĩ của bạn là bác sĩ tiết niệu thì ông ấy có thể giúp ích cho bạn đó. Viêm tiền liệt tuyến do vi trùng là tình trạng nhiễm trùng tiền liệt tuyến của bạn. Tiền liệt tuyến như ông biết là cơ quan của hệ tiết niệu sinh sản nam giới. Không may mắn là tiền liệt tuyến nằm rất sâu trong cơ thể con người, nằm sâu trong vùng chậu. Cách sờ được nó phải qua hậu môn trực tràng. Vì nhiễm trùng tiền liệt tuyến là gây viêm cơ quan này nên đau, bác sĩ nghi do vi trùng nên tiền hành điều trị kháng sinh. Một áp – xe có nghĩa là một dạng nhiễm trùng, nhiễm trùng khu trú hình thành một khối to. Khối áp xe này có một hàng rào xung quanh ngăn cản kháng sinh thấm vào bên trong. Do đó, áp-xe xảy ra khi nhiễm trùng ban đầu không  được điều trị kịp thời và hoặc vi trùng quá mạnh cho nên kháng sinh không có tác dụng. Vì thế mà điều trị một áp-xe song song với kháng sinh phải dẫn lưu mủ ra ngoài. Có thể qua niệu đạo hay qua trực tràng . Điều trị kháng sinh phải kéo dài 1 tháng đến một tháng rưỡi.  

CÔ ƠI, ĐỪNG MÉC MÁ !

Ngày kia, một cô gái 21 tuổi vào phòng cấp cứu vì nôn ói, các bác sĩ theo dõi viêm ruột thừa. Bệnh nhân được chỉ định siêu âm bụng, trong lúc siêu âm bụng , bác sĩ siêu âm như phát hiện ra điều gì đó, bất ngờ bác sĩ hỏi.

– Em có gia đình chưa?
– Chưa cô ơi, con còn đi học, có gì không cô? – cô bệnh nhân tỏ ra lo lắng hỏi
– Siêu âm có hình ảnh túi thai trong lòng tử cung – bác sĩ siêu âm trả lời nhỏ nhẹ, đăm chiêu.

Cô bệnh nhân hết hồn, lo lắng vô cùng, trên khóe mắt có vài giọt nước mắt lăng ra hai bên, người không còn nói nên lời nữa, lát sau

– Cô ơi, đừng có nói với má con nghe cô ơi!

Rồi cô cũng được chuyển vào phòng cấp cứu trên cái giường của mình,
cô ấy bắt đầu khóc, khóc thật sự, cô ấy gác tay trên trán mắt nhìn lên trần nhà. Thi thoảng, thấy có một người nhà lớn tuổi hơn, không phải là mẹ của cô bé vào thăm chạy ra chạy vô, thấy cũng khóc.

Không biết tác giả của cái thai, giờ này anh đang ở đâu?

NGƯỜI VIỆT TỰ NÓI XẤU MÌNH

Khi gõ vào google từ khóa “thói xấu người việt” chúng ta có 1.490.000 kết quả trong vòng 0,17 giây. Điều đo cho thấy ngày nay có sự bùng nổ các bài báo vạch trần hay mô tả cái thói hư tật xấu của người Việt, làm cho chúng ta có cảm giác rằng người Việt đang ngày càng xấu đi. Hay, tất cả sự bế tắc xã hội, đạo đức xuống cấp, đất nước trì truệ đều do …người Việt có nhiều tật xấu.

Continue reading “NGƯỜI VIỆT TỰ NÓI XẤU MÌNH”

ÁM ẢNH BẢO HIỂM Y TẾ

Trước khi rời khỏi bệnh viện còn bị chị điều dưỡng chặn lại hỏi “Bác ơi bác, bác thấy những thuốc bảo hiểm này xài ngoài phòng cấp cứu được không?”Số là, khi bệnh nhân vào phòng cấp cứu ngoại chẩn, mà sau khi khám cấp cứu xong không có chỉ định nhập viện bác sĩ ghi toa cho về, mà ngặt nỗi nếu là bệnh nhân bảo hiểm y tế thì chỉ cho toa được có ba ngày. Chính vì lẽ đó nhiều khi bác sĩ bị hố, vì sau khi cấp cứu bệnh nhân xong, cắm cúi ghi toa trong vòng năm ngày hay bảy ngày thế thì điều dưỡng nhắc “Bác ơi, ca này bảo hiểm chỉ cho được có ba ngày thôi!” Thế thì, bác sĩ bị quê quê bực mình chút xíu đành ghi cái toa lại có ba ngày, phải cố vắt óc nhớ lại cái danh mục thuốc trong bảo hiểm nữa. Lần này bệnh viện đang tính toàn cách nào đó phát thuốc bảo hiểm y tế tại chỗ phòng cấp cứu luôn.

Trong trại cũng tương tự, nhiều khi không để ý, bác sĩ cho toa xuất viện ghi liền một mạch uống trong bảy ngày. Cũng vậy, lại cũng bị điều dưỡng nhắc nhở, đành bỏ cái toa đó ghi lại cái toa khác, rất là mất thời gian, thuốc trong năm ngày theo qui định, thuốc trong danh mục bảo hiểm y tế. Nếu bệnh nhân cần thuốc thêm thì nên tái khám phòng khám để có thể lãnh thuốc thêm điều trị theo tuyến bảo hiểm.

Ở trường hợp cấp cứu , nhiều bệnh nhân cự lai, cớ gì cho thuốc có ba ngày sao mà hết bệnh được, thế là nhân viên y tế đành phải bỏ thời gian ra giải thích và giải thích. Bệnh nhân muốn điều trị hoàn toàn theo thuốc bảo hiểm đành phải hẹn bệnh nhân ra phòng khám, sau ba ngày hết thuốc đến khám lại ở phòng khám để có thuốc điều trị tiếp, thật là mất công và phiền phức. Cho nên, nhiều bệnh nhân không đồng ý dùng thuốc bảo hiểm. Trong trường hợp đó, bệnh nhân lại phải làm bảng cam kết là bệnh nhân đồng ý mua thuốc ngoài vì lý do nhân viên y tế sợ sau này người bệnh thưa kiện là họ thuộc diện bảo hiểm sao lại cho thuốc ngoài.

Người bệnh đóng bảo hiểm, hóa ra lại cảm thấy bảo hiểm y tế hành mình. Phải đi tới đi lui khám bệnh mới có thuốc, mà theo người ta nghĩ thuốc trong bảo hiểm thì chắc gì thuốc tốt.

Bảo hiểm y tế là gì, chẳng qua là cơ quan quản lý một cái quỷ, tiền của bệnh nhân, với ý nghĩa lấy đa số lo cho thiểu số. Người bệnh là khách hàng của cơ quan bảo hiểm y tế, nhân viên y tế là đồng nghiệp của bảo hiểm y tế, nhưng nhân viên y tế đâu có liên quan gì tới chuyện lời lỗ của cơ quan bảo hiểm.

Không có cơ quan bảo hiểm y tế, thì cái ngành y nó vẫn hoạt động bình thường mà.

Bảo hiểm y tế can thiệp vào ngành y, nhưng rõ ràng họ đang học việc. Nay quy định này, thấy không được lại đổi qua quy định khác, họ đặt ra vô số các quy định quy trình của họ bắt ngành y nói chung và nhân viên y tế nói riêng phải theo. Vì họ đang mò mẫm cái mô hình gì đó của họ nên nhân viên y tế phải mệt theo. Bác sĩ và điều dưỡng thường xuyên phải nom nóp lo sợ làm sai quy định quy trình của bảo hiểm sẽ bị trừ tiền, đền tiền, không quyết toán của cơ quan bảo hiểm, nỗi lo đó không nhỏ!

Suy ra, ngành y làm dâu trăm họ rồi còn phải làm người tình bất đắt dĩ của ông tình nhân khó tính bảo hiểm y tế nữa.

SAO KHÔNG HỌC LÊN TIẾN SĨ?

Hôm trước có dịp đi hội nghị Tiết Niệu-Thận học tp.hcm gặp vài người bạn cũ, gặp những bác sĩ ra trường sau cũng có người ra trường trước, hỏi “Sao không học lên tiến sĩ đi!” Nghe câu hỏi đó thật là lúng túng và để trả lòi câu hỏi đó thật là khó, không biết trả lời sao cho phải, và cũng tùy đối tượng mà có câu trả lời khác nhau. Đối với họ, làm ở bệnh viện BD là bệnh viện lớn nên học lên tiến sĩ, nhìn đi nhìn lại mọi người học lên tiến sĩ hết rồi với lại làm ở đó lên tiến sĩ…dễ nữa!
Continue reading “SAO KHÔNG HỌC LÊN TIẾN SĨ?”

“NÓI XẤU ĐỒNG NGHIỆP”

Nói cái này ra đây để bàn luận, để thảo luận chứ không phải để cãi lộn. Vì bàn luận là ta tìm ra cái gì đúng cái gì sai, còn cãi lộn là chứng minh ai đúng ai sai, hoàn toàn không phải vậy.  Khi một ai đó bị gán cho cái tội “nói xấu đồng nghiệp” là rất nghiêm trọng, nhất là trong ngành y vì lẽ thường tình nói xấu người khác thì đã là xấu rồi huống chi chúng ta là người trong ngành y, người làm nghề cứu người khác mà lại đi nói xấu người đồng nghiệp mình, người cũng đang đi cứu người khác.

Tuy nhiên, các bạn làm trong ngành y chắc chắn ai cũng đã từng, không ít thì nhiều phạm cái lỗi này, hoặc chứng kiến người khác phạm cái lỗi này.

Nhưng, các bạn, các bác sĩ điều dưỡng hay những ai làm trong ngành y tế mà chưa đã từng thấy đồng nghiệp của mình hại bệnh nhân không. Nếu giả sử các bạn sắp chứng kiến một đồng nghiệp của các bạn sắp sửa hại bệnh nhân thì bạn sẽ làm gì. Nhận định một đồng nghiệp làm sai (có thể người khác không thấy sai), đó là nhận định từ trong lương tâm của các bạn, cái đó tùy thuộc vào trình độ nhận thức, vào giáo dục mà bạn được thụ hưởng như thế nào nữa.

Ở một nơi được giáo dục đàng hoàng, quan minh chính trực, con người tôn trọng nhau và đối tượng mà bạn đang quan tâm đó là con người đàng hoàng, có thể người ta làm sai mà không biết làm sai, bạn có thể gặp riêng và góp ý, chắc chắc người bạn ấy sẽ cám ơn bạn lắm, có thể xem bạn là thầy.

Ngược lại, ở một nơi được giáo dục tệ hại, con người sống không còn lý lẽ nữa, mạnh được yếu thua, chà đạp lên nhau mà sống thì các bạn có thể chọn cách trên được không. Chắc chắn là không được rồi, nếu bạn chọn cách trên, chắc một điều là người kia sẽ xem bạn là kẻ thù, kẻ thù không đội trời chung, sẽ có dịp trả thù trong tương lai. Các bạn có nên chọn cách nguy hiểm này không.

Facebook đến với tất cả chúng ta, facebook không mời ai trong bất kỳ chúng ta sử dụng. Thật sự chúng ta, không ai có thể định nghĩa một cách trọn vẹn đầy đủ ý nghĩa hết, tại sao chúng ta sử dụng fb, fb sử dụng cho việc gì đúng, việc gì sai. Tóm lại, không ai có thể nói anh sử dụng fb như vậy là sai, như tôi nè mới là đúng. Trong tay mỗi người fb có muôn hình muôn vẻ, hay fb chỉ là phương tiện.

Chuẩn mực đạo đức của xã hội rất thay đổi và được diễn dịch theo nhiều cách khác nhau, trong đó có chuẩn mực đạo đức của người hành nghề y tế. Một người tốt, một người có đạo đức là như thế nào? Theo Immanuel Kant, đó là người hành động dựa trên, hay xuất phát từ một động cơ tốt, ý tốt (good will). Trong một xã hội có luật pháp, thì người đó phải hành động sao cho phù hợp với pháp luật nữa. Nhà chí sĩ yêu nước Nguyễn Trường Tộ có nói “Biết mà không nói là bất nhân, nói mà không nói hết là bất nghĩa”

Trở lại về vấn đề là chúng ta khi thấy một đồng nghiệp sắp làm điều gì đó xấu cho bệnh nhân thì chúng ta làm gì. Khi nhận định là gặp người đó để khuyên thì không thể được thì bạn chọn con đường im lặng chăng? Chắc chắn cũng không thể được vì chúng ta có thể là con người bất nhân, và hơn nữa người bị hại (theo nhận định của chúng ta) cũng là con người. Khi bức xúc, khi bực mình quá, trong thời đại của mạng xã hội, bạn phải nói lên, lúc đó fb là một lựa chọn.

Chọn fb là vì vậy, cũng vì để thông tin cho người đó biết là người ấy làm vậy là sai, làm vậy không phù hợp với chuẩn mực đạo đức chung, nhiều người lên án hy vọng người ta sẽ không dám tái phạm trong tương lai, và cũng để nhắc nhở là tất cả hành động của chúng ta bị giám sát hết. Trong tôn giáo, người ta nói Chúa có thể thấy tất cả hành động của chúng ta, Chúa có mặt khắp nơi, lúc đó người ta sẽ sợ, còn người không tin thì lấy cái gì làm họ sợ họ dừng lại đây, khi họ nghĩ là không ai có thể thấy, có thể biết những gì họ sắp làm?

Nói bóng nói gió là đặc điểm của fb, ai bức xúc điều gì là lên fb nói bóng nói gió. Thì người nào phạm cái lỗi bóng gió đó tự nhiên sẽ giật mình, còn nếu không thì thôi. Mục đích là để giật mình, chúng ta không ai yên thân nếu chúng ta làm bậy, cái đó có ý nghĩa tích cực của nó. Không ai lớn ai nhỏ gì hết, ai cũng chịu một sự chi phối tinh thần nói chung dựa theo những chuẩn mực đạo đức chung, theo luật tự nhiên, nếu nhỏ mà nói đúng thì tốt, còn lớn mà nói sai thì cũng không được. Cho nên dù ai có địa vị chức vụ, trong xã hội nào như thế nào đi nữa cũng bị bình luận, cũng bị soi hết, điều đó vô cùng tích cực.

Nói bóng gió thì không thể nêu tên được. Chúng ta thấy rất nhiều stt nói bóng gió, đó là sự phản kháng. Không nêu tên đối tượng được vì điều đó sẽ dẫn người viết đến những rắc rối pháp lý, mà pháp lý thì cũng chưa chắc đứng về phía người tốt. Người viết fb không muốn đi xa hơn, người ta chỉ muốn người phạm tội (theo sự phán xét của lương tâm người viết fb) dừng lại mà thôi.

Một khi đã chọn con đường, tức thì nói, hoặc thấy sai thì nói lên. Phần lớn không ai đợi mình hoàn hảo, hay là người không phạm lỗi lầm, chúng ta không ai tu tập để thành chánh quả rồi mới phê phán hành động sai trái của người khác hết.

Phạm trù “nói xấu đồng nghiệp” là như thế nào, định nghĩa như thế nào là nói xấu đồng nghiệp. Khi chúng ta chưa biết định nghĩa thế nào là đúng thì chúng ta đừng vội gán cho người nào đó vào cái tội nói xấu đồng nghiệp. Bạn có từng nói xấu đồng nghiệp chưa?

Khi phê phán, không nêu tên “người phạm tội”, là người phê phán đó người ta chỉ phê phán hành động xấu, chứ chưa hẵn người ta đang phán xét một con người. Vì vậy, nếu ta “phán” một đồng nghiệp nào đó phạm tội “nói xấu đồng nghiệp” biết đâu ta cũng đang phạm tội “bêu xấu đồng nghiệp” nữa đó.

p/s : nói lại một lần nữa, là stt này để bàn luận chứ về vấn đề xã hội và nghề nghiệp, không liên quan gì đến bệnh viện tôi đang công tác.

THUỐC NAM

Cái gì đụng tới truyền thống dân tộc, của ông bà để lại cũng gây tranh cãi và bàn luận vấn đề đó luôn là chuyện tế nhị, dễ bị qui chụp cho nhiều tội. Mặc dù vậy, đã là một bác sĩ tây y khi thấy những chuyện dân ta quá tin tưởng vào thuốc nam mà mất mạng mà không nói cái gì đó thì cũng không phải.  

Gần nhà có bà bệnh nhân khoảng 70 tuổi, đi cầu ra máu, đã đi một phòng khám nào đó chuẩn đoán là trĩ. Bệnh nhân gặp mình nói là bả cảm giác không phải là trĩ và có người chị chết vì ung thư đại tràng. Vì gặp bà ấy trong điều kiện không thể khám hậu môn và trực tràng, nhưng mình cũng đã khuyên bà ấy đi soi đại tràng theo tuyến bảo hiểm của bà ấy, tại bệnh viện 115. Kết quả soi và sinh thiết là bướu đại tràng xuống, gần chịt hẹp lòng đại tràng. Ở bệnh viện cũng đã khuyên bà ấy nhập viện để mổ, nhưng bà ấy không chịu. Về nhà gặp mình cũng khuyên tương tự, nên vào bệnh viện để làm cách chẩn đoán hình ảnh thêm, và nên mổ vì có khả năng bướu còn khu trú, có thể điều trị hết bệnh được. Người nhà có nói là bà ấy có bà chị, mổ rồi cũng chết. Mình cố khuyên là bệnh mỗi người mỗi khác, biết đâu mình may mắn phát hiện trong giai đoạn sớm , mổ thì hết bệnh ngay.

Không may là cả gia đình bà ấy lại đi hỏi ý kiến của bà thầy thuốc nam gần nhà. Không hiểu bà kia giải thích làm sao mà cả nhà lại đồng ý chọn cách uống thuốc nam tới đầu hay tới đó.

Trước khi có tây y, thì dân ta điều trị bằng thuốc nam. Không phủ nhận là ôgn bà ta đã sống nhờ thuốc nam một thời gian. Nhưng nên nhớ là lúc đó tỷ lệ tử vong rất cao, và không có nghiên cứu nào chứng minh hiệu quả của thuốc nam tới đâu, toàn qua kinh nghiệm. Tuổi thọ rất thấp, có những bệnh không thể cứu được chỉ nhờ vào thuốc nam chẳng hạn như những bệnh chỉ chữa được bằng phẫu thuật. Không chối cãi là thuốc nam, hay điều trị bằng cây cỏ cũng gíup ích cái gì đó.

Nhưng, riêng lĩnh vực ung thư thì thuốc nam có vai trò rất hạn chế. Người bệnh cũng như gia đình có thể chọn thuốc nam như là một điều trị tạm bợ, kiểu còn nước còn tát, hết trách nhiệm với người nhà của mình trong những trường hợp di căn, hay bệnh viện trả về. Nhưng không phải bệnh ung thư là có nghĩa là chết. Bệnh ung thư là bệnh có thể trị được bằng tây y nhất là phẫu thuật cho những giai đoạn bướu còn khu trú chưa di căn. Vì vậy, trở lại trường hợp bà bệnh nhân ấy, phải chi người nhà theo bệnh viện có khả năng bà ấy sẽ được cứu, phải chi không có thuốc nam để người bệnh vội vã đặt niềm tin vào rồi sau đó cái chết sẽ đền một cách từ từ.

Khi bị ung thư, nếu chọn thuốc nam là chọn sự khởi đầu rất nhẹ nhàng. Quá trình điều trị là chuỗi ngày xắt thuốc nấu uống, hoàn toàn ở nhà, trong một thời gian dài, rồi khối u cứ phát triển, đến một giai đoạn nào đó bệnh nhân đau đớn và tử vong.

Còn nếu lựa chọn phẫu thuật, người ta cảm thấy quá nặng nề. Phải vào bệnh viện làm đủ các biện pháp chẩn đoán, rất mệt mỏi, rồi phải mổ, rồi đau đớn. Nghĩ tới chuyện đó người ta sợ. Người ta lại so sánh những trường hợp có mổ đi chăng nữa rồi cũng chết. Chưa kể khi gặp những ông những bà thuốc nam còn phán câu, “thấy chưa tôi đã bảo là khối u mà đụng dao đụng kéo vô là vậy đó!”

Khi đến với thuốc nam, gặp ông này thì có “phác đồ” này, gặp bà kia thì có “phác đồ” ki”. Tuy vậy, bệnh nhân vẫn cứ hy vọng, không bao giờ nghi ngờ tính hiệu quả của những phát đồ của mấy ông bà đó. Bao nhiêu người đã được cứu, hoàn toàn không, dễ dàng giao tính mạng của mình cũng như của người nhà mình cho các “thầy thuốc nam” đó.

Và thật bái phục các ông bà thầy thuốc nam, trong cách giao tiếp với bệnh nhân không hiểu mấy ông bà nói gì mà bệnh nhân tin quá, cái này các bác sĩ nên học hỏi để giành lại bệnh nhân của mình đây!

Và điều trớ trêu là chưa bao giờ thấy bệnh nhân kiện các ông thầy thuốc nam này. Có lẽ dân mình quá quý trọng cái “truyền thống” mà dung dưỡng tất tần tật những việc các ông thầy ấy làm chăng?

Qua status này, tôi không có ý chỉ trích thuốc nam. Nhưng mong rằng, các ông bà thuốc nam hãy tha cho bệnh nhân ung thư, đừng cướp đi cơ hội có thể điều trị hết bệnh của bệnh nhân.